आय.जी.आर. महाराष्ट्र: नोंदणी आणि मुद्रांक महाराष्ट्र विभाग

नोंदणी (आय.जी.आर.) महाराष्ट्रचे महानिरीक्षक हे नोंदणी आणि टपाल तिकिटांसाठी नोडल राज्य प्राधिकरण आहे. जर तुम्ही महाराष्ट्रात प्रॉपर्टी खरेदी केली असेल तर मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी शुल्क भरल्यानंतर तुम्ही आय.जी.आर. महाराष्ट्राकडे तुमच्या विक्री डॉक्युमेंटसची नोंदणी करणे आवश्यक आहे. दुसऱ्या शब्दांत, आय.जी.आर. महाराष्ट्र सरकार हे सुनिश्चित करते की राज्यातील रहिवासी कोणत्याही स्थिर/स्थावर मालमत्तेची नोंदणी करण्याच्या अनिवार्य तरतुदीचे पालन करतात.

राज्य नोंदणी विभागाने अलीकडेच भौतिक रेकॉर्डचे इलेक्ट्रॉनिक आणि डिजिटल डेटामध्ये रूपांतर करण्यासाठी डेटा व्यवस्थापन धोरणाचा मसुदा तयार केला आहे, जो क्लाउडवर सुरक्षित केला जाईल. मसुदा डॉक्युमेंटसनुसार, नवीन डेटा व्यवस्थापन धोरण केवळ वैयक्तिक अधिकार, शीर्षके आणि कराराशी संबंधित सर्व नोंदी डिजिटल पद्धतीने जतन करणार नाही तर सध्याच्या व्यवहारांना देखील सुव्यवस्थित करेल. नवीन धोरणामुळे डॉक्युमेंटसची बनावटगिरीही रोखली जाईल. नवीन डेटा पॉलिसी सार्वजनिक डोमेनमध्ये उपलब्ध असलेल्या माहितीच्या प्रमाणात देखील कॅप करते.

आयसरीता म्हणजे इंटिग्रेटेड स्टॅम्प आणि नोंदणी इन्फॉर्मेशन टेक्नॉलॉजी ऍप्लिकेशन. ही आय.जी.आर. महाराष्ट्र वेब-आधारित केंद्रीकृत प्रणाली आहे जी राज्यातील रहिवाशांना विविध डिजिटल सुविधा प्रदान करते. आपण वेगवेगळ्या प्रॉपर्टी व्यवहार आणि नोंदणीबद्दल जाणून घेऊ शकता आणि संबंधित प्रॉपर्टी-संबंधित डेटा स्वतः प्रविष्ट करण्यासाठी डिजिटल डेटा एंट्री टूल वापरू शकता. आय.जी.आर. महाराष्ट्राला त्याची कार्ये सुव्यवस्थित करण्याची आणि कार्यक्षम वितरण प्रदान करण्याची परवानगी देण्याव्यतिरिक्त, आयसरीता 2 विभागाला राज्यभरातील आपल्या कार्यालयांवर प्रभावीपणे लक्ष ठेवण्यास मदत करते.

आय.जी.आर. महाराष्ट्र सरकार शहरी क्षेत्र, ग्रामीण क्षेत्र, प्रभाव क्षेत्र आणि इतर व्हेरिएबल्सच्या आधारे प्रॉपर्टीचे मूल्यांकन करते. या आधारावर, वार्षिक स्टेटमेंट ऑफ रेट्स (एएसआर) तयार केले जाते. आपल्या मालमत्तेच्या मूल्यांकनासाठी किंवा देय मुद्रांक शुल्क जाणून घेण्यासाठी, आपल्याला खाली दिलेल्या चरणांचे अनुसरण करणे आवश्यक आहेः

1. आय.जी.आर. महाराष्ट्रच्या अधिकृत वेबसाइटला भेट द्या.

2. ऑनलाईन सर्व्हिसेसच्या मेनूमधून ई-एएसआर निवडा.

3. आता आपल्याला नकाशावर पुनर्निर्देशित केले जाईल. तुमची प्रॉपर्टी जिथे आहे त्या क्षेत्रावर क्लिक करा.

4. आता आपले गाव/शहर आणि जिल्हा निवडा.

5. आपण आता सर्वेक्षण क्रमांक किंवा स्थानाद्वारे वार्षिक स्टेटमेंट ऑफ रेट्स (एएसआर) शोधू शकता.

दरांच्या वार्षिक स्टेटमेंट ला आय.जी.आर. महाराष्ट्र रेडी रेकनर दर असेही म्हणतात. सरकारने निश्चित केलेल्या कोणत्याही मालमत्तेची ही किमान किंमत आहे. कोणतीही प्रॉपर्टी रेडी रेकनर रेटच्या बेंचमार्कच्या खाली विकली जाऊ शकत नाही. हे दर स्थानिक, जिल्हा, शहरे आणि गावांमध्ये भिन्न आहेत. रेडी रेकनर दरांच्या आधारे सरकार मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी शुल्क आकारते.

जर आपल्या खरेदी केलेल्या स्टॅम्पचा वापर रद्द केला गेला असेल किंवा वापरण्यापूर्वी स्टॅम्प खराब झाला असेल तर आपण राज्य स्टॅम्प कायद्याच्या संबंधित तरतुदींनुसार परताव्याचा दावा करू शकता. मुद्रांक शुल्क परतावा मिळविण्यासाठी, आपल्याला अर्ज सादर करणे आवश्यक आहे. आपल्याला ऑनलाइन टोकन, प्रत्यक्ष प्रतिज्ञापत्र, मुद्रांक विक्री सर्टिफिकेट, मुद्रांक विक्रेत्याची पावती इत्यादी आवश्यक डॉक्युमेंटस देखील प्रदान करणे आवश्यक आहे.

आय.जी.आर. महाराष्ट्र अधिकृत वेब पोर्टलवर ऑनलाइन स्टँप ड्यूटी कॅल्क्युलेटरचा वापर करून आपण आपले स्टँप ड्यूटी सहजपणे मोजू शकता. आपल्याला हे करणे आवश्यक आहेः

1. ऑनलाइन सर्व्हिसेस टॅबमधून स्टँप ड्यूटी कॅल्क्युलेटर निवडा.

2. आपले विक्री दस्तऐवज ऑनलाइन अपलोड आणि नोंदणी करा.

3. महानगरपालिका, नगरपरिषद, कॅन्टोन्मेंट किंवा ग्रामपंचायत या पर्यायांमधून तुमचा स्थानिक विभाग निवडा.

4. आता मार्केट व्हॅल्यू आणि विचार करण्याची रक्कम प्रविष्ट करा. लक्षात ठेवा, मार्केट व्हॅल्यू रेडी रेकनर रेटइतकीच असली तरी, विचार करण्याची रक्कम ही वास्तविक विक्रीची रक्कम आहे.

5. एकदा आपण सबमिट वर क्लिक केल्यानंतर, आपण आपले मुद्रांक शुल्क जाणून घेऊ शकता.

आपल्या प्रॉपर्टी नोंदणी दस्तऐवज शोधण्यासाठी, खाली दिलेल्या चरणांचे अनुसरण कराः

1. हेड आय.जी.आर. महाराष्ट्र च्या अधिकृत वेब पोर्टलवर.

2. ई-सर्चचा पर्याय निवडा.

3. फ्री प्रोसेस वर क्लिक करा.

4. आपण आता आपल्या प्रॉपर्टीचे स्थान निवडण्यासाठी पर्याय प्रदान करणाऱ्या पृष्ठावर पोहोचाल. एकदा आपण आपला जिल्हा निवडला आणि आपल्या गावाचे नाव प्रदान केले की आपल्याला मालमत्तेच्या नोंदणीचे वर्ष, प्रॉपर्टी क्रमांक, सर्वेक्षण क्रमांक इत्यादींसह तपशील प्रविष्ट करावे लागतील.

5. आता तुम्हाला आय.जी.आर. महाराष्ट्र डॉक्युमेंट शोधण्यासाठी विविध पर्याय मिळतील. नेम-बेस्ड सर्च निवडा किंवा सर्च किंवा सीईआरएसएआय सर्चच्या पर्यायांवर क्लिक करा.

6. आपण आता आपल्या मालमत्तेशी संबंधित शोध परिणाम पाहू शकता.

इंडेक्स II हा नोंदणी विभागाच्या डेटा रेकॉर्डमधील अधिकृत व्यवहार रेकॉर्ड आहे. इंडेक्स II आपल्या यशस्वी व्यवहाराचा पुरावा म्हणून काम करतो. या दस्तऐवजाचे तपशील येथे आहेतः

1. हे दस्तऐवजाचा प्रकार निर्दिष्ट करते, जसे की विक्री खत, गहाण खत इत्यादी.

2. यामध्ये मालमत्तेची रक्कम समाविष्ट आहे.

3. हे पत्ता, स्थान, अधिकारक्षेत्र, क्षेत्र, लँडमार्क, सर्वेक्षण क्रमांक इत्यादींसह प्रॉपर्टीचा तपशील प्रदान करते.

4. हे अंमलबजावणीची तारीख निर्दिष्ट करते.

5. हे निवासी, कमर्शियल इत्यादी प्रॉपर्टीचे स्वरूप निर्दिष्ट करते.

6. हे पक्षांचे नाव आणि संख्या प्रदान करते.

7. यामध्ये नोंदणी शुल्क आणि मुद्रांक शुल्क म्हणून दिलेली रक्कम निर्दिष्ट केली आहे.

राज्यातील रहिवाशांच्या सोयीसाठी आय.जी.आर. महाराष्ट्र सरकारने मोबाईल-आधारित एप सुरू केले आहे: सारथी आय.जी.आर. हेल्पलाईन. आपल्या मोबाईलच्या ओएसवर अवलंबून, आपण ते गुगल प्ले स्टोअर किंवा ऍपल ऍप स्टोअरवरून डाउनलोड आणि इंस्टॉल करू शकता. महाराष्ट्रातील विविध शहरे/ठिकाणी नोंदणी विभागाबद्दल तपशील मिळविण्यासाठी आपण या एपचा वापर करू शकता. आपण या एपद्वारे प्रॉपर्टी दस्तऐवज नोंदणीची प्रक्रिया देखील अखंडपणे पूर्ण करू शकता. सारथी आय.जी.आर. हेल्पलाईन एपमध्ये स्टँप ड्यूटी कॅल्क्युलेटरसारख्या इतर ऑनलाइन सुविधा देखील आहेत.

जर तुम्ही महाराष्ट्रामध्ये होम लोन घेण्याचा विचार करत असाल तर तुम्हाला अनिवार्य एमओडीटी नोंदणीबद्दल माहिती असली पाहिजे. मेमोरँडम ऑफ डिपॉझिट ऑफ टायटल डीड (एमओडीटी) हे होम लोन कर्जदाराचे एक उपक्रम आहे, जे पुष्टी करते की त्या व्यक्तीने होम लोन प्रदात्याकडे किंवा लोनप्रदाता इतर आवश्यक डॉक्युमेंटससह प्रॉपर्टीचे शीर्षक डॉक्युमेंटस जमा केले आहे. हे उपक्रम विभाग किंवा नोंदणी नोंदणी करणे आवश्यक आहे. एमओडीटी नोंदणी पेमेंट न झाल्यास किंवा डिफॉल्ट झाल्यास लोनप्रदाता च्या हिताचे संरक्षण करते.

आय.जी.आर. महाराष्ट्र सरकारचा संपर्क तपशील येथे पहाः