कस्टमर पोर्टल

डाउनलोड

स्टील डील्स

ई.एम.आय. कार्ड

लॉग इन करा ऑफर पहा

मोबाईल नंबर

आम्ही स्पॅम करत नाही व्हेरिफिकेशनसाठी या क्रमांकावर ओ.टी.पी. पाठवला जाईल

100% सुरक्षित आणि सुरक्षित

✓ होम लोन पर्यंत ₹ 50 कोटींपर्यंत ✓ @7.25% पासून सुरू होणारे व्याज दर

ऑफर तपासा

भारतातील सामान्य जमीन आणि महसूल नोंद अटी

Q: खसरा म्हणजे काय?

खसरा हा जमिनीच्या तुकड्याला दिलेला प्लॉट नंबर आहे. हा एक अद्वितीय क्रमांक आहे जो जमिनीच्या प्रत्येक तुकड्यासाठी जारी केला जातो आणि जमिनीच्या तुकड्यावर आपले अधिकार स्थापित करण्याच्या प्रक्रियेत वापरला जातो.

Q: जमिनीच्या नोंदींमध्ये फॉर्म I, फॉर्म XIV आणि फॉर्म D काय आहेत?

Form I, Form XIV, and Form D are not standardised land record forms that are recognised just by that name across India. For example. Form I & XIV are often presented together and serve as proof of land ownership in Goa. From a more general perspective, here’s what these forms tend to signify (in their respective terminologies across Indian states): Form I: An ownership extract listing proprietor, plot area and rights; used by revenue officers for title proof and records. Form XIV: The mutation register recording transfers, sales, inheritance and title changes; it updates ownership history officially. Form D: A village map extract showing parcel boundaries and survey numbers accurately.

Q: सर्व भारतीय राज्यांमध्ये जमिनीच्या नोंदीच्या अटी समान आहेत का?

ऐतिहासिक, भाषिक आणि प्रशासकीय फरक. उदाहरणार्थ, रेकॉर्ड ऑफ राइट्स च्या दस्तऐवजाला पंजाब आणि हरियाणामध्ये जमातबंदी, महाराष्ट्रामध्ये आरओआर आणि कर्नाटक किंवा आंध्र प्रदेशात पहाडी किंवा अडंगल असे म्हणतात. एका विशिष्ट सर्वेक्षण क्रमांकाला एका राज्यात खसरा असे म्हटले जाऊ शकते परंतु दुसर्या राज्यात गाथ नंबर असे म्हटले जाऊ शकते.

भारतातील जमीन आणि महसुली नोंदींच्या संदर्भात वापरल्या जाणार्या काही सर्वात महत्त्वपूर्ण आणि लोकप्रिय शब्दावली अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यासाठी या शब्दकोशाचा वापर करा.

शेवटचे अपडेट:

ऑफर एक्सप्लोर करा

प्रॉडक्ट निवडा

होम लोन

व्याजदर सुरू करत आहे

7.25% प्रति वर्ष *

अधिक जाणून घ्या आजच अप्लाय करा

*TआणिC अप्लाय करा

होम लोन

होम लोन ई.एम.आय. कॅल्क्युलेटर

होम लोन पात्रता कॅल्क्युलेटर

होम लोन व्याजदर

होम लोन प्रक्रिया

होम लोन डॉक्युमेंट्स

होम लोन साठी कर लाभ

प्लॉट लोन

अधिक पहा

अधिकृत दस्तऐवजीकरणात वापरल्या जाणार्या अनेक जमीन आणि महसुली अटी अरबी आणि पर्शियन भाषेत आहेत. तथापि, भारतातील असंख्य बोलीभाषांमुळे, जमीन आणि महसुली नोंदींमध्ये नियमितपणे वापरले जाणारे सर्व शब्द जाणून घेणे आव्हानात्मक असू शकते.

भुलेख, खसरा, खाटा, जमाबंदी, सतबारा (7/12), खतौनी, पाहाडी आणि पट्टा हे काही आवश्यक लँड रेकॉर्ड शब्द आहेत. हे असामान्य परंतु आवश्यक शब्द असल्याने, आपण जमीन विकणे किंवा खरेदी करणे निवडण्यापूर्वी आपल्याला त्यांचा अचूक अर्थ माहित असणे आवश्यक आहे.

तर, येथे विविध लँड रेकॉर्ड अटी आणि त्यांचा अर्थ आहे.

शीर्ष 10 2026 मधील जमीन आणि महसूल नोंद अटी

आपल्याला माहित असणे आवश्यक असलेल्या शीर्ष 10 जमीन महसुली अटी येथे आहेत.

टर्म	याचा अर्थ काय
जमाबंदी	हे जमीनदार, जमीन आणि त्याच्या शेतकऱ्यांची माहिती असलेल्या दस्तऐवजांचा संदर्भ देते. हा एक आरओआर (अधिकारांचा रेकॉर्ड) आहे.
खाटा	हा एक सर्वसमावेशक दस्तऐवज आहे ज्यामध्ये एखाद्या व्यक्तीच्या किंवा कुटुंबाच्या सर्व जमिनीची माहिती असते.
खसरा	हा जमिनीच्या तुकड्याला दिला जाणारा क्रमांक आहे आणि जमिनीच्या प्रत्येक तुकड्यासाठी अद्वितीय आहे.
खतौनी	हा एक दस्तऐवज आहे ज्यामध्ये शेतकऱ्यांच्या जमिनीबद्दल तपशील आहे.
खेवात	जमीन मालकाच्या मालकीच्या सर्व जमिनीची यादी असलेला दस्तऐवज.
नक्कल	ही एक प्रत आहे जमिनीच्या नोंदी ज्यात जमिनीबद्दलची सर्व माहिती असते, जसे की त्याचा मालक, महसूल इ.
खुदकशत	हे जमिनीच्या एका तुकड्याचा संदर्भ देते ज्याची लागवड त्याच्या मालकाने केली आहे आणि शेतकरी नाही.
मौझा	गाव किंवा प्रशासकीय जिल्ह्यासाठी वापरला जाणारा शब्द.
बैनामा	विक्री करारांसाठी वापरली जाणारी ही एक लोकप्रिय संज्ञा आहे.
पट्टा आणि पट्टनामा	भाडेपट्टीवर दिलेल्या जमिनीच्या तुकड्याला पट्टा म्हणतात. पट्टाच्या उत्परिवर्तनास पट्टनामा असे म्हणतात.

15 2026 मध्ये जमीन मालकी नोंद संज्ञा

येथे 15 जमिनीच्या मालकीच्या नोंदीच्या अटी आहेत ज्या आपल्याला कदाचित माहित नसतील.

टर्म	याचा अर्थ काय
बटाई	या शब्दाचा मुख्य अर्थ म्हणजे पिकांची लागवड आणि त्याचा नफा सामायिक करण्यावर मालक आणि शेतकरी यांच्यात झालेला तडजोड.
इंटकल	इंटकल हा जमिनीच्या मालकीतील बदलासाठी वापरला जाणारा शब्द आहे. हा बदल वारसा, जगणे, नोंदणीकृत खताद्वारे हस्तांतरण, भाडेपट्टी किंवा वसाहत यासारख्या अनेक कारणांमुळे असू शकतो.
दाखिल खैरज	प्रॉपर्टी म्युटेशनसाठी वापरला जाणारा हा आणखी एक शब्द आहे.
वर्सल	मालकाच्या मृत्यूनंतर किंवा त्याच्या इच्छेनुसार जमिनीच्या तुकड्याच्या उत्परिवर्तनासाठी वापरला जाणारा हा शब्द आहे.
विरासत	हा शब्द वारशासाठी वापरला जातो.
हिब्बा	जेव्हा एखाद्या व्यक्तीला जमिनीचा तुकडा भेट दिला जातो तेव्हा हा शब्द उत्परिवर्तनासाठी वापरला जातो.
तबदिल मल्कियाट	न्यायालयाच्या आदेशानंतर जमिनीच्या तुकड्यावर सेटलमेंट केली जाते तेव्हा ही उत्परिवर्तनासाठी वापरली जाणारी संज्ञा आहे.
फरद बद्र	जेव्हा जमिनीच्या नोंदीमध्ये कोणताही बदल किंवा दुरुस्ती केली जाते तेव्हा त्याला फरद बद्र असे म्हणतात.
शाजरा नसाब	हे प्रामुख्याने वेळोवेळी जमिनीच्या मालकीचा वारसा दर्शविणारे एक श्रेणीबद्ध टेबल आहे.
शाजरा किश्तवाड	जेव्हा नवीन बदलांनुसार नकाशा अपडेट केला जातो तेव्हा त्याला शाजरा किश्तवाड असे म्हणतात.
शाजरा पराचा	हे कागद किंवा कपड्याच्या तुकड्याचा संदर्भ देते ज्याचा वापर पटवारी जमिनीच्या मालकीच्या बदलांचा समावेश करण्यासाठी जमिनीचे नकाशे काढण्यासाठी करतात.
लगान	लगान म्हणजे दोन्ही पक्षांनी मान्य केलेल्या अटींवर शेतकऱ्याने जमिनीच्या मालकाला दिलेले पैसे.
लाल डोरा	ही बिगर कृषी जमीन आहे जी गावकऱ्यांनी वापरावी.
बहिसा बाराबर	याचा अर्थ जमिनीचे समान विभाजन.
रफी-आम किंवा महसूल रस्ता	हा शब्द उत्तर भारतीय राज्यांमध्ये वापरला जातो. हे उत्तर भारतीय राज्यांच्या प्रवेश रस्त्यांचा संदर्भ देते.

2026 मधील सामान्य जमीन आणि महसूल नोंद अटी

येथे सामान्य जमीन आणि महसुली नोंदीच्या अटींची यादी आणि त्यांना अधिक चांगल्या प्रकारे समजून घेण्यास मदत करण्यासाठी त्यांचा अर्थ आहे.

टर्म	याचा अर्थ काय
अबादी देह	गावचे वस्ती स्थळ
बदस्तूर	अपरिवर्तित
बंजार	शेती न करता येणारी जमीन
बंजर जादीद	सतत चार कापणीसाठी लागवड न केलेली जमीन
बंजर कादिम	आठ सतत कापणीसाठी लागवड न केलेली जमीन
बरानी	पावसाच्या पाण्याने लागवड केलेली जमीन
बया	जमीन विक्रेता
बिघा	क्षेत्रफळाचे मोजमाप
विश्वा	एका विघाचा वीसवा भाग
बिश्वासीं	विसव्याचा एक-विसावा
माही	विहिरीच्या पाण्याचा वापर करून जमीन सिंचित केली जाते
चाहे नाहरी	अंशतः कालव्यातून आणि नंतर अंशतः विहिरीतून सिंचन केले जाते
चक ताश्किश	जमिनीचे वर्गीकरण
चकौठा	रोखीने जमीन महसूल
चारी	चार्यासाठी उगवलेले बाजरी
चौकीदार	गावचा पहारेकरी
चकोटा	खरीप आणि रब्बीमध्ये एकरकमी धान्य भाडे किंवा भाडे निश्चित प्रमाणात धान्य असते
ढोली	ब्राह्मणाला डेथ बेड गिफ्ट/जमिनीचा एक छोटासा प्लॉट
फसली करा	वर्षाला दोन पिकांचे उत्पादन करणारी जमीन
गेअर दाखिल्डा	अनधिकृत आणि कायमस्वरुपी मालकी
गेअर-मुम्किन	बंजर (लागवड न करता येण्याजोगी)
गेरिंडा	भेटवस्तूचा प्राप्तकर्ता
गिरद्वार	कानुंगो/पटवाड्यांचे पर्यवेक्षक
गिरदावरी	कापणी तपासणी
गोशा	कॉर्नर
हध	जमीन किंवा गावाची सीमा
हॅडबास्ट नंबर	गाव क्रम क्रमांक
जमात	जमीन कर
कलार	ओसाड जमीन
कनाल	क्षेत्रफळाचे मोजमाप
कानूनगो	पटवाड्यांचे हेड
करम	लांबीचे एकक
काश्टकर	लागवड करणारा
खाका भाजी	हाताने बनवलेल्या जमिनीचे स्केच
खाका	प्लॉटचे स्केच किंवा लेआउट
खराबा	पिकांचे काही भाग जे येणे अयशस्वी झाले आहेत
खरीप	शरद ऋतूतील कापणी
खसरा गिरदावरी	कापणी तपासणी नोंदणी
खुद कशत	मालकाने स्वतः लागवड केलेली एखादी गोष्ट
किलाबंडी	जमिनीचे आयताकृती मापन
कुकरी	मालमत्ता जप्त करणे
लता गिरदावरी	पटवारीच्या नकाशाची कपड्याची प्रत
मालगुझारी	जमीन कर
मार्ला	क्षेत्राचे मोजमाप
मारुसी	कायमस्वरूपी शेतकरी
मेध	मैदानाची सीमा
किमान	भाग/भाग
मिसल हक्कियत	अधिकाराचा रेकॉर्ड
मुक्तीरनामा	परवाना
मुर्रभा	25 एकर जमिनीचा भूखंड
मुसावी	मूळ नकाशा
मस्टरी	जमीन खरेदीदार
नाहरी	कालवा-सिंचित
नायब-तहसीलदार	उपजिल्हाधिकारी किंवा सहाय्यक
नांबरदार	गावचे प्रमुख
पैमायश	जमिनीचे मोजमाप
पराट पटवार	नवीन सेटलमेंट रेकॉर्डची पटवारी प्रत
पराट सरकार	सेटलमेंटच्या नवीन रेकॉर्डची सरकारी प्रत
पटवारी	गावचा लेखापाल
राहिन	गहाण ठेवीचे खत
रॅपट	म्युटेशन
रेहान	मालकीसह गहाण
साबिक	माजी
शाजरा	विस्तृत पद्धतीने गावाचा नकाशा
उपविभागीय दंडाधिकारी	तहसीलदारांचे प्रभारी
तकावी	सरकारने जमिनीच्या मालकाला शेतीच्या उद्देशाने लोन मंजूर केले आहे
तातिमा शाजरा	जमिनीच्या विभागणीनंतर त्याचा अद्ययावत नकाशा
तातिमा	प्लॉट विभागणी
वारिस	उत्तराधिकारी
वासिल बाकी नवीस	तहसील रेव्हेन्यू अकाऊंटंट
वट्टार	कर्ण रेषा
जमीनदार	जमिनीचा मालक

जमिनीच्या नोंदीशी संबंधित इतर महत्त्वाच्या अटी

येथे आणखी काही संबंधित अटी आहेत ज्या जमिनीच्या नोंदींच्या संदर्भात महत्त्वाच्या असू शकतातः

टर्म	याचा अर्थ काय
आबि	कालवा किंवा विहिरीव्यतिरिक्त इतर पद्धतींनी पाणी दिली जाणारी जमीन.
अद-राहीन	जिथे मालकी लोनप्रदाता कडे सुपूर्द केली गेली नाही अशी जमीन गहाण ठेवली आहे.
अक्स शाजरा	गावाच्या नकाशाची (शाजरा) पुनरुत्पादित प्रत.
अववाल/दोयम/सोयाम	प्रथम, द्वितीय आणि तृतीय प्राधान्य गहाण त्याच पार्सलवर गहाणांच्या साखळीत.
बा हुकुम अदालत	न्यायालयाच्या आदेशानुसार केलेली कारवाई किंवा प्रवेश.
बँडोबास्ट	जमिनीच्या नोंदीसाठी संपूर्ण सर्वेक्षण, मोजमाप आणि महसूल मूल्यांकन प्रक्रिया.
बनम	एखाद्या व्यक्तीच्या नावाने नोंदणीकृत किंवा नोंदविलेले.
बाई	जमिनीच्या विक्रीमुळे (हस्तांतरण) होणारे उत्परिवर्तन.
बेवा	एक विधवा.
बिल्ला	रेकॉर्ड संदर्भात अनुपस्थिती किंवा नसलेली सूचित करते.
चाहराम	पीक उत्पन्नाचा एक चतुर्थांश हिस्सा.
माही मस्टर	त्या उद्देशाने खरेदी केलेल्या पाण्याचा वापर करून सिंचित केलेली जमीन.
देहिंडा	जी व्यक्ती जमिनीची भेट देते.
दुख्तार	एक मुलगी.
फाक-उल-राहीन	कर्जदाराने कर्जाची परतफेड केल्यानंतर गहाण ठेवलेल्या जमिनीची एंट्री रेकॉर्डिंग रिलीज.
फरद	मालक, क्षेत्र आणि दायित्वे दर्शविणाऱ्या हक्कांच्या नोंदीचा वैयक्तिक/कौटुंबिक अर्क.
फील्ड बुक	प्रत्येक क्षेत्राचे मोजलेले परिमाण आणि गणना केलेले क्षेत्र एक रेकॉर्ड बुक लिस्टिंग.
गैर मारुसी	तात्पुरती किंवा अनधिकृत शेतकरी/भाडेकरू.
गर्व	नकाशे किंवा वर्णनांवर पश्चिम दिशा दर्शवते.
गोरा देह भूमी	गावाच्या शेजारी किंवा आसपास असलेली जमीन.
गॉथ	कुटुंबासाठी कुळ किंवा वंश (गोत्र) संदर्भ.
हाल	जमीन किंवा प्रवेशाची सध्याची किंवा सध्याची स्थिती.
हमशीरा	एक बहीण.
हक्कदार	ज्या व्यक्तीला जमिनीचा हक्क किंवा कायदेशीर दावा आहे.
इक्रर्नामा	पक्षांमधील परस्पर करार किंवा लेखी घोषणा.
जादीद सेटलमेंट	पूर्ण री-मेझरमेंट आणि नवीन नोंदी तयार करणे समाविष्ट असलेली एक नवीन सेटलमेंट.
जलसा आम	एक सार्वजनिक सभा किंवा सभा.
जानिब	याचा अर्थ (दिशात्मक किंवा वर्णनात्मक प्रवेशिकांमध्ये वापरला जातो).
जानुब	दक्षिण दिशा दर्शवते.
जिनसावर	गावात पिकवलेल्या पिकांची यादी देणारे प्रमुख नोंदणी करतात.
ज्वार	बाजरी (ज्वारी) पिकाचा एक प्रकार.
कलान	मोठा किंवा मोठा भाग (मोठा) दर्शवितो.
कंकूट	पीक उत्पादनाचा अंदाज किंवा मूल्यांकन.
कनूनी सेटलमेंट	जिथे पूर्व नोंदी अस्तित्वात नाहीत अशा ठिकाणी नियमितपणे पहिल्यांदाच सेटलमेंट केले जाते.
कारगुझारी	महसूल प्रशासनातील प्रगती किंवा कामगिरी अहवाल.
खली साल तमम	संपूर्ण वर्षभर लागवडीशिवाय राहिलेली जमीन.
खुर्द	लहान भाग (लहान) दर्शवितो.
खुश हसियत	चांगल्या स्थितीत/स्थितीमध्ये जमीन किंवा प्रवेशाचे वर्णन करते.
किस्म जमीन	जमिनीची श्रेणी किंवा वर्ग (जमिनीचा प्रकार).
कुर्की	मालमत्ता जप्त करणे किंवा कायदेशीर जप्ती करणे.
लगान-ए-बिलमुक्ता साल तमम	वर्षासाठी देय असलेला पूर्व-निश्चित वार्षिक निव्वळ जमीन महसूल.
लाल किताब	माती, पीक आणि जमिनीच्या वापराच्या नोंदी असलेली गावची नोटबुक वसाहतमध्ये तयार केली जाते.
लम्बरदार	महसूल संकलन आणि स्थानिक प्रतिनिधीत्वासाठी जबाबदार ग्रामप्रमुख.
लावाल्ड	अद्ययावत किंवा विशिष्ट तपशील दर्शविण्यासाठी वापरली जाणारी रेकॉर्ड एंट्री (ऑनलाइन लँड रजिस्टरमध्ये दर्शविल्याप्रमाणे).
महल	महसुली मालमत्ता किंवा गाव युनिट.
मजकुर	वर दर्शविल्याप्रमाणे किंवा रेकॉर्डमध्ये पुनरावृत्ती (डीआयटीटीओ).
मलिक	जमिनीचा नोंदणीकृत मालक.
मौझा बेचिराग	निर्जन किंवा निर्जन गाव/वसाहत.
मेंड	फील्ड किंवा प्लॉटची धार परिभाषित करणारी सीमा रेषा.
मुफसल जमातबंदी	एक वर्णनात्मक/तपशीलवार जमातबंदी (अधिकारांचा विस्तारित रेकॉर्ड).
मुजारा	एक भाडेकरू शेतकरी जो जमीनमालकाला भाडे देतो.
मुक्तीरनामा आम	सामान्य परवाना किंवा सामान्य पॉवर ऑफ अटॉर्नी.
मुक्तीरनामा खास	विशेष परवाना किंवा विशिष्ट पॉवर ऑफ अटॉर्नी.
मुंद्राझा	वर लिहिलेल्या किंवा नमूद केल्याप्रमाणे एक प्रवेश अर्थ.
मुर्ताहिन	गहाण ठेवणारी व्यक्ती जी जमिनीच्या विरोधात लोन आगाऊ देते.
म्युटेशन	हस्तांतरण किंवा शीर्षकातील बदल प्रतिबिंबित करणारे जमिनीच्या रेकॉर्डमधील कोणतेही अधिकृत अपडेट.
नौटौड	पूर्वी लागवडीखाली नसलेल्या जमिनीचे लागवडीयोग्य जमिनीत रूपांतर करण्याची प्रक्रिया.
नीलम	सार्वजनिक लिलावाद्वारे मालमत्तेची विल्हेवाट.
निसाफी	पीक किंवा उत्पादनाचा अर्धा भाग (अर्धा भाग).
पैमाना पिटल	नकाशे किंवा योजना रेखाटण्यासाठी वापरले जाणारे पितळ मोजमाप स्केल.
पंज दुवांजी	कापणीचा दोन पंचमांश भाग.
पट्टी/ताराफ/तोला/पन्ना	गावातील उपघटक किंवा समुदाय गट (कुळ/क्षेत्रानुसार).
पिसार मुतबन्ना	दत्तक घेतलेला मुलगा (कायदेशीर/नोंद केलेला).
पिसार/वॉल्ड	मुलगा.
रब्बी	हिवाळा/वसंत ऋतू पीक हंगाम (रब्बी पीक).
राहिन बकाब्झा	जमीन गहाण ठेवली आहे जिथे मालकी गहाणदाराला देण्यात आली आहे.
सालाना	वार्षिक किंवा वार्षिक.
सकुनत	निवासस्थान किंवा निवासस्थान.
सलाम	पूर्णपणे; पूर्णपणे.
सेटलमेंट	ताज्या रेकॉर्डसह सर्वेक्षण, मोजमाप आणि महसूल निश्चित करण्याची प्रक्रिया.
शामलात	समूह किंवा समुदायाने (सामान्य जमीन) एकत्रितपणे धारण केलेली जमीन.
शामलात देह	संपूर्ण गावाची सामायिक जमीन.
शामलात तोला	विशिष्ट तोला (उपसमूह) शी संबंधित सामान्य जमीन.
शामलात पन्ना	विशिष्ट पन्ना (उपविभाग) च्या मालकीची सामान्य जमीन.
शामलात पट्टी	पट्टीला (समुदाय गट) नियुक्त केलेली सामान्य जमीन.
शार्क	पूर्व दिशा.
शूमल	उत्तर दिशेला.
उपविभाग	प्रशासकीय जिल्ह्याखालील युनिट (उपविभाग).
सारांश सेटलमेंट	हात-स्केचेसचा वापर करून तात्पुरती सेटलमेंट; निश्चित म्हणून मानले जात नाही.
तबदला	मालकांमधील जमिनीची परस्पर देवाणघेवाण, उत्परिवर्तन म्हणून नोंदवली जाते.
तकसीम	उत्परिवर्तन म्हणून नोंदवलेल्या संयुक्त मालकीच्या जमिनीचे विभाजन.
तकसीम खानगी	सदस्यांमध्ये कौटुंबिक जमिनीचे विभाजन (खाजगी विभाजन).
तकसीम बा हुकुम अदालत	कोर्टाच्या आदेशाने प्रभावित विभाजन.
टार्मीम सेटलमेंट	एक सेटलमेंट जे केवळ ताजे मोजमाप न करता रेकॉर्डमध्ये सुधारणा करते.
टार्मीम	नोंदीमध्ये सुधारणा किंवा सुधारणा.
तीन चाहराम	कापणीचा तीन चतुर्थांश हिस्सा.
तहसीलदार	तालुक्याचा (उपजिल्हा) प्रभारी महसूल अधिकारी.
तिहाई	पीक किंवा उत्पादनाचा एक तृतीयांश भाग.
वाल्डियत	रजिस्टरमध्ये नोंदविल्याप्रमाणे वडिलांचे नाव.
वालिद	बाबा.
वलीदा	आई.
वट्टार	नकाशांवर वापरली जाणारी कर्ण रेषा किंवा मोजमाप दर्शविण्याची योजना.

जमिनीच्या नोंदी तपासताना या अटी कशा वापरायच्या

या अटी आपल्याला जमिनीच्या नोंदीतील प्रत्येक प्रवेश प्रत्यक्षात काय दर्शवितो हे समजून घेण्यास मदत करतात. जेव्हा आपण जमातबंदी, खसरा, खतौनी किंवा म्युटेशन शीट उघडता तेव्हा आपल्याला यापैकी बरेच शब्द शीर्षके, टिप्पण्या किंवा स्थिती नोट्स म्हणून वापरले जातील. ते आपल्याला कसे मार्गदर्शन करू शकतात ते येथे आहेः

मालकी & शीर्षक :

मलिक, हक्कदार, विरासत, वरसल, म्युटेशन, बाई, तबदला आणि तकसीम यांसारख्या संज्ञा जमिनीची मालकी कोणाची आहे, मालकी कशी बदलली आणि ती विक्री, वारसा किंवा फाळणीद्वारे झाली की नाही हे दर्शवतात.

जमिनीचा प्रकार & वापरा :

बरानी, चाहे, नाहरी, बंजर, किस्म जमीन किंवा खुद कश्ट यांसारखे शब्द तुम्हाला कोणत्या प्रकारची जमीन, तिचे सिंचन कसे होते आणि त्याची लागवड कोण करते हे सांगतात.

सीमा & नकाशे :

शाजरा, अक्स शाजरा, तातिमा, मेंड, वट्टार आणि मुसावी यांसारख्या प्रवेशिका नकाशे, क्षेत्र मर्यादा आणि प्लॉट विभागांशी संबंधित आहेत.

भाडेपट्टी & मालकी :

गैर मारुसी, मुजारा, मारुसी, राहीन, राहीन बकाब्झा किंवा अद-राहीन यांसारख्या संज्ञा कोणाच्या ताब्यात आहेत आणि जमीन गहाण ठेवली आहे की भाडेपट्टीवर दिली आहे हे सूचित करतात.

महसूल & पीक तपशील :

लगान, जमातबंदी, गिरदावरी, रब्बी, खरीप आणि कंकूट यांसारखे शब्द आपल्याला कर तपशील, पीक नोंदी आणि हंगामी लागवडीची स्थिती वाचण्यास मदत करतात.

थोडक्यात, या अटी आपल्याला मालकी, सीमा, शेती, कर स्थिती आणि जमिनीच्या रेकॉर्डमधील ऐतिहासिक बदलांचा अर्थ लावण्यास मदत करतात.

जमीन आणि महसुली अटी समजून घेण्याचे महत्त्व

व्यवहारांमध्ये पारदर्शकता, कायदेशीर वाद टाळण्यासाठी आणि मालमत्ता व्यवस्थापन सुलभ करण्यासाठी भारतातील जमीन आणि महसुलाच्या अटी समजून घेणे महत्वाचे आहे. येथे काही प्रमुख फायदे आहेतः

कायदेशीर वाद टाळते :

सीमा आणि मालकी हक्क यांसारख्या अटींची स्पष्ट समज यामुळे संघर्ष कमी होतात ज्यामुळे महागड्या कायदेशीर लढाया होऊ शकतात.

कायदेशीर अनुपालन सुनिश्चित करते :

जमिनीच्या नोंदी आणि त्यांची शब्दावली जाणून घेतल्याने आपल्याला कायदेशीर आवश्यकतांचे पालन करण्यास मदत होते आणि आपल्या मालमत्तेच्या नोंदी अद्ययावत ठेवतात.

मालमत्ता व्यवस्थापन सोपे करते :

आपण मालमत्ता खरेदी करत असाल, विक्री करत असाल किंवा वारसा घेत असाल, योग्य ज्ञानामुळे प्रक्रिया अधिक सोपी आणि कमी गुंतागुंतीची होते.

आर्थिक व्यवहार सुलभ करते :

मालमत्तेवर कर्ज मिळविण्यासाठी अचूक आणि समजण्यायोग्य जमिनीचे रेकॉर्ड महत्वाचे आहेत, कारण पात्रतेचे मूल्यांकन करताना कर अनुपालन आणि इतिहासाचे मूल्यांकन करा.

पारदर्शकता वाढवते :

हे मालमत्ता व्यवहारांमध्ये स्पष्ट आणि पारदर्शक प्रक्रियेला प्रोत्साहन देते, ज्यामुळे खरेदीदार, विक्रेते आणि लोनप्रदातओं यांच्यात विश्वास निर्माण होतो.

मालकीचे संरक्षण करते :

अद्ययावत जमीन नोंदी मालकीचा पुरावा म्हणून काम करतात आणि तृतीय-पक्षाच्या दाव्यांपासून आपले संरक्षण करतात.

निष्कर्ष

नवीन घर किंवा भूखंड खरेदी करण्याचा विचार करताना, सर्व संबंधित अटींची माहिती असणे महत्वाचे आहे. यामुळे आपल्याला केवळ सर्वोत्तम व्यवहार मिळविण्यात मदत होणार नाही तर आपण कोणतीही कायदेशीर औपचारिकता गमावणार नाही याची खात्री देखील होईल. तुमची इच्छा असेल तर घर लोन साठी अर्ज करा आपली नवीन मालमत्ता खरेदी करण्यासाठी, आपण परवडणाऱ्या व्याजदरात बजाज मार्केट्स वर सहजपणे मिळवू शकता. कमीतकमी माहिती आवश्यक असलेल्या सोप्या, त्रास-मुक्त प्रक्रियेसाठी आजच ऑनलाइन अर्ज करा.

वारंवार विचारले जाणारे प्रश्न

पट्टा म्हणजे काय?

पट्टा हा सरकारने जारी केलेला रेकॉर्ड ऑफ राइट्स आहे, एक दस्तऐवज ज्यामध्ये मालमत्तेच्या कायदेशीर मालकाच्या नावाचा उल्लेख आहे. अविभाजित समभाग असलेल्या जमिनी पट्टा जारी करण्यास जबाबदार नाहीत.

मौझा म्हणजे काय?

मौझा हे गाव किंवा ग्रामचे दुसरे नाव आहे. हे एका प्रशासकीय जिल्ह्याचा संदर्भ देते ज्यामध्ये त्याच्या सीमेच्या आत एक किंवा दोनपेक्षा जास्त वसाहती असू शकतात.

जमिनीच्या नोंदींमध्ये आरओआर काय आहे?

आरओआर म्हणजे रेकॉर्ड ऑफ राइट्स. यामध्ये जमीन किंवा मालमत्तेच्या कायदेशीर मालकाच्या नावासह मालमत्तेचा व्यवहार इतिहास आहे. यामध्ये जमिनीचे वर्गीकरण, प्रत्येक मालकाचे अधिकार आणि दायित्वे आणि अशा इतर माहितीबद्दल इतर माहिती देखील आहे.

खसरा म्हणजे काय?

खसरा हा जमिनीच्या तुकड्याला दिलेला प्लॉट नंबर आहे. हा जमिनीच्या प्रत्येक तुकड्यासाठी जारी केलेला एक अद्वितीय क्रमांक आहे आणि जमिनीच्या तुकड्यावर आपले अधिकार स्थापित करण्याच्या प्रक्रियेत वापरला जातो.

1 बी आणि अडंगल म्हणजे काय?

1 बी आणि अडंगल हे दोन वेगवेगळे जमीन दस्तऐवज आहेत. 1 बी मध्ये जमिनीच्या मालकाची माहिती असते आणि ती तहसीलदाराकडे असते. अडंगल हा एक दस्तऐवज आहे ज्यामध्ये मालक आणि जमिनीबद्दल माहिती असते, जसे की पिकवलेली पिके, मालकीचा प्रकार आणि बरेच काही.

जमिनीच्या नोंदींमध्ये फॉर्म I, फॉर्म XIV आणि फॉर्म D काय आहेत?

फॉर्म I, फॉर्म XIV आणि फॉर्म D हे प्रमाणित जमीन रेकॉर्ड फॉर्म नाहीत जे संपूर्ण भारतात फक्त त्याच नावाने मान्यताप्राप्त आहेत. उदाहरणार्थ. फॉर्म I & चौद अनेकदा एकत्र सादर केले जातात आणि गोव्यात जमिनीच्या मालकीचा पुरावा म्हणून काम करतात. अधिक सामान्य दृष्टीकोनातून, हे फॉर्म काय सूचित करतात ते येथे आहे (भारतीय राज्यांमधील त्यांच्या संबंधित परिभाषांमध्ये):

फॉर्म I: मालकीचा अर्क यादी मालक, भूखंड क्षेत्र आणि अधिकार; शीर्षक पुरावा आणि नोंदीसाठी महसूल अधिकारी वापरतात.
फॉर्म चौदावाः म्युटेशन रजिस्टर रेकॉर्डिंग हस्तांतरण, विक्री, वारसा आणि शीर्षक बदल; हे अधिकृतपणे मालकी इतिहास अद्ययावत करते.
फॉर्म डीः पार्सलच्या सीमा आणि सर्वेक्षण क्रमांक अचूकपणे दर्शविणारा गावचा नकाशा अर्क.

सर्व भारतीय राज्यांमध्ये जमिनीच्या नोंदीच्या अटी समान आहेत का?

ऐतिहासिक, भाषिक आणि प्रशासकीय फरक. उदाहरणार्थ, हक्कांच्या नोंदीसाठीच्या दस्तऐवजाला पंजाब आणि हरियाणामध्ये जमातबंदी, महाराष्ट्रामध्ये आरओआर आणि कर्नाटक किंवा आंध्र प्रदेशात पहाडी किंवा अडंगल असे म्हणतात. एका विशिष्ट सर्वेक्षण क्रमांकाला एका राज्यात खसरा म्हटले जाऊ शकते परंतु दुस-या राज्यात गाथ क्रमांक.

होम