कर भरण्याच्या आवश्यक गोष्टी समजून घेऊन अनुपालन करा आणि आपले आर्थिक लाभ जास्तीत जास्त करा.
शेवटचे अपडेट: जून 15, 2026
अचूक आणि वेळेवर आय.टी.आर. दाखल करणे ही कायदेशीर आवश्यकता आहे. आर्थिक पारदर्शकता राखण्यासाठी आणि भारतीय अर्थव्यवस्थेत योगदान देण्यासाठी हे आवश्यक आहे. व्यक्ती आणि व्यवसाय थोड्याशा मदतीने त्यांचे आय.टी.आर. सहजपणे ई-फाइल करू शकतात.
प्राप्तिकर ई-फाइलिंग कार्यक्षमतेने नेव्हिगेट करण्यासाठी, आपण प्रक्रिया समजून घेणे आवश्यक आहे. तसेच, आवश्यक कागदपत्रे आणि इतर विचार जाणून घ्या. हे सुनिश्चित करेल की आपण आपल्या परिस्थितीसाठी योग्य आय.टी.आर. फॉर्म निवडा.
आपण बजाज मार्केट्स द्वारे आपला आय.टी.आर. कसा फाइल करू शकता ते येथे आहेः
यानंतर, आपल्याला क्विकोच्या अधिकृत वेबसाइटवर पुनर्निर्देशित केले जाईल. येथे, आपण ऑफर केलेल्या कर भरणे सेवांच्या श्रेणीचा शोध घेऊ शकता.
अधिकृत वेबसाइटद्वारे आपली इन्कम टॅक्स ई-फाइलिंग पूर्ण करताना अनुसरण करण्यासाठी येथे काही सोप्या पायऱ्या आहेतः
स्टेप 1: ई-फाइलिंग पोर्टलवर प्रवेश करा
स्टेप 2: ई-फाइलिंग आय.टी.आर. सुरू करा
ई-फाइल टॅबवर जा आणि इन्कम टॅक्स रिटर्न वर क्लिक करा
आपला इन्कम टॅक्स ई-फाइलिंग सुरू करण्यासाठी फाइल इन्कम टॅक्स रिटर्न निवडा
स्टेप 3: आय.टी.आर. तपशील
आपले फाइलिंग स्टेटस (वैयक्तिक, एचयूएफ, इतर) निवडा
आपले उत्पन्न आणि परिस्थितीनुसार योग्य आय.टी.आर. फॉर्म निवडा
स्टेप 4: रिटर्न पूर्ण करण्यासाठी कर माहिती प्रविष्ट करा
मागील फाइलिंगमधून पूर्व-भरलेल्या डेटाची अचूकता पुनरावलोकन करा आणि पुष्टी करा
आपल्या बँक खात्याचा तपशील, उत्पन्नाचे स्रोत, गुंतवणूक, सूट आणि कपात प्रविष्ट करा
स्टेप 5: आय.टी.आर. अंतिम करा आणि सत्यापित करा
या चरणांनंतर, आपल्याला भारतीय प्राप्तिकर विभागाकडून पुष्टीकरण मिळेल. सादर केलेल्या फॉर्म आणि पावत्यांची एक प्रत ठेवा. आवश्यक असल्यास, देय असलेला कोणताही कर भरा किंवा परताव्याची विनंती करा.
टीपः वापरलेल्या विशिष्ट प्लॅटफॉर्मवर अवलंबून या पायऱ्या किंचित बदलू शकतात. आपण ऑनलाइन ई-फाइलिंग सेवा वापरू शकता किंवा मदतीसाठी चार्टर्ड अकाऊंटंटचा (सी.ए.) सल्ला घेऊ शकता.
भारतात, आय.टी.आर. दाखल करण्याची मुदत समजून घेणे महत्वाचे आहे. ही डेडलाइन चुकवल्यास दंड होऊ शकतो. देय तारखा आणि संबंधित दंडांवर एक नजर टाकूया.
वेळेवर फाइलिंग सुनिश्चित करण्यासाठी 31 जुलैपर्यंत आपला आय.टी.आर. इलेक्ट्रॉनिक पद्धतीने फाइल करा
करदात्यांसाठी कर लेखापरीक्षण करण्याची अंतिम तारीख 31 ऑक्टोबर आहे
आपण हस्तांतरण किंमत नियमांत समाविष्ट असल्यास, आपला आय.टी.आर. फाइल करण्याची अंतिम तारीख 30 नोव्हेंबर आहे
आपण 31 डिसेंबरपर्यंत आपला आय.टी.आर. सुधारित करू शकता
31 जुलैनंतर पण 31 डिसेंबरपूर्वी दाखल केलेल्या आयटीआरसाठी ₹ 5,000 चा दंड लागू होतो
₹ 5 लाखांपेक्षा कमी उत्पन्न असलेल्या करदात्यांना उशीरा दाखल करण्याच्या दंडाला सामोरे जावे लागेल ₹ 1,000 ची कमी रक्कम भरावी लागेल
भारतात आय.टी.आर. फाइल करण्याची आवश्यकता आपल्या उत्पन्नाच्या स्रोतावर अवलंबून असते. हे तुमच्या वयावर आणि आर्थिक वर्षासाठीच्या एकूण उत्पन्नावर देखील अवलंबून असते. ज्यांना सामान्यतः फाइल करणे आवश्यक आहे त्यांच्यामध्ये हे समाविष्ट आहेः
जर आपले एकूण उत्पन्न मूलभूत सूट मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर आपण आपले आय.टी.आर. ई-फाइल करणे आवश्यक आहे. यामध्ये पगार, व्याज आणि भाड्याच्या उत्पन्नाचा समावेश आहे. अधिकृत इन्कम टॅक्स ई-फायलिंग वेबसाइटवर आपले आय.टी.आर. लॉगिन क्रेडेन्शियल्स वापरा.
व्यवसाय मालकांनी त्यांचे वार्षिक उत्पन्न विशिष्ट मर्यादेपेक्षा जास्त असल्यास आय.टी.आर. दाखल करणे आवश्यक आहे. प्राप्तिकर कायदा, 1961 द्वारे परिभाषित व्यवसाय करत असलेल्यांनाही हेच लागू होते.
भांडवली नफा, भाडे उत्पन्न किंवा व्याज यामधून मिळणारे उत्पन्न मर्यादा ओलांडल्यास, आपण आय.टी.आर. फाइल करणे आवश्यक आहे. अशा प्रकरणांमध्ये हे पाऊल अनिवार्य आहे.
ज्येष्ठ नागरिकांनी (वय 60-80) जर त्यांचे एकूण उत्पन्न मूलभूत सूट मर्यादेपेक्षा जास्त असेल तर आय.टी.आर. दाखल करणे आवश्यक आहे. अति ज्येष्ठ नागरिक (80 वर्षे आणि त्याहून अधिक वयाचे) उच्च सूट मर्यादेचा आनंद घेतात.
पॅन कार्ड
आधार कार्ड
फॉर्म 16 (पगार उत्पन्न प्रमाणपत्र)
फॉर्म 16 ए, 16 बी आणि 16 सी (विशिष्ट उत्पन्नाच्या स्त्रोतांसाठी)
फॉर्म 26एएस (टॅक्स क्रेडिट स्टेटमेंट)
एआयएस/टीआयएस (वार्षिक माहिती स्टेटमेंट कर माहिती स्टेटमेंट) (लागू असल्यास)
बँक विवरण (उत्पन्न आणि कपातीसाठी)
इन्व्हेस्टमेंट विधाने (म्युच्युअल फंड, स्टॉक्स इ.)
कॅपिटल गेन तपशील (मालमत्ता विकण्यासाठी)
भाड्याच्या पावत्या (एचआरए कपातीचा दावा करत असल्यास)
वैद्यकीय बिल (वैद्यकीय खर्च कपातीचा दावा करत असल्यास)
लाइफ आणि हेल्थ इन्शुरन्स स्टेटमेंट (प्रीमियम पेमेंटसाठी)
लोन स्टेटमेंट (व्याज भरण्यासाठी)
देणग्यांच्या पावत्या (धर्मादाय देणगी कपातीचा दावा करण्यासाठी)
कर भरणे गुंतागुंतीचे असू शकते. तथापि, हे घटक आपल्याला आपले आय.टी.आर. ऑनलाइन ई-फाइलिंग समजून घेण्यास मदत करू शकतात. इन्कम टॅक्स ई-फाइलिंग वेबसाइटवर विचार करण्यासाठी येथे काही महत्वाचे मुद्दे आहेतः
आपल्या आय.टी.आर. वरील सर्व माहिती अचूक आहे याची खात्री करा. यामध्ये तुमच्या सध्याच्या उत्पन्नाचे स्रोत आणि कपाती प्रतिबिंबित झाल्या पाहिजेत.
आपल्या कर दायित्वात विसंगती टाळण्यासाठी आपली गणना दोनदा तपासा.
लागू असल्यास, योग्य कर व्यवस्था निवडा. कर दर आणि कपात किंवा क्रेडिटसाठी पात्रतेवर त्याचा परिणाम विचारात घ्या.
आपल्या उत्पन्नाचे सर्व स्रोत पूर्णपणे आणि प्रामाणिकपणे उघड करा.
सबमिट करण्यापूर्वी आपला परतावा स्वाक्षरी आणि तारीख विसरू नका. संयुक्तपणे फाइल करत असल्यास, दोन्ही जोडीदारांनी स्वाक्षरी करणे आवश्यक आहे.
आपल्या दावा केलेल्या कपातीच्या आधारे आपल्याला सहाय्यक कागदपत्रे जोडण्याची आवश्यकता असू शकते. आपला आय.टी.आर. ई-फाइल करताना यामध्ये पावत्या, इन्व्हॉईसेस किंवा गुंतवणूक स्टेटमेंटचा समावेश असू शकतो.
वर्षभर आपल्या कर दायित्वावर लक्ष ठेवा. दंड टाळण्यासाठी वेळेवर पेमेंट करा.
आपला कर भार कमी करण्यासाठी आपण पात्र ठरू शकणार्या कपातीचा शोध घ्या. कर संसाधने किंवा व्यावसायिकांचा सल्ला घेतल्याने आपले कर लाभ जास्तीत जास्त वाढविण्यात मदत होऊ शकते.
उशीराने दंड भरणे टाळण्यासाठी आय.टी.आर. दाखल करण्याची मुदत आणि कर भरण्याच्या देय तारखांचे निरीक्षण करा.
भविष्यातील संदर्भासाठी आपल्या आय.टी.आर. फाइलिंगच्या प्रती बनवा. सहाय्यक दस्तऐवजांच्या प्रती आणि कर अधिकाऱ्यांशी कोणतेही पत्रव्यवहार ठेवा.
एकदा आपण आपले आय.टी.आर. यशस्वीरित्या भरले की लक्षात घेण्यासारखे काही पैलू येथे आहेतः
हे महत्त्वाचे पाऊल आपल्या आय.टी.आर. सबमिशनची पुष्टी करते. आधार ओ.टी.पी, ईव्हीसी किंवा नेट बँकिंगचा वापर करून हे करण्यासाठी तुमच्याकडे 120 दिवस आहेत.
आपल्या संपूर्ण आय.टी.आर. फाइलिंगची प्रत डाउनलोड करा आणि सेव्ह करा. यामध्ये पावती आणि संलग्न केलेले कोणतेही सहाय्यक दस्तऐवज समाविष्ट आहेत. हे यशस्वी सबमिशनचा पुरावा म्हणून काम करते.
आपल्या आय.टी.आर. सोबत सादर केलेल्या सर्व कागदपत्रांच्या प्रती कमीतकमी सहा वर्षांसाठी ठेवा. प्राप्तिकर विभागाकडून चौकशी झाल्यास हे महत्वाचे आहे.
इन्कम टॅक्स ई-फाइलिंग वेबसाइटवर आपला आय.टी.आर. स्टेटस तपासा. आपले पॅन आणि लॉगिन क्रेडेन्शियल्स वापरा.
जर आपल्या आय.टी.आर. प्रक्रियेत अतिरिक्त कर भरणे दिसून आले तर विभाग आपल्याला सूचित करेल. आपल्याला आपल्या लिंक केलेल्या बँक खात्यात परतावा मिळेल.
जर आपल्या आय.टी.आर. प्रक्रियेत कोणताही कर देय असेल तर दिलेल्या कालमर्यादेत तो भरा. यामुळे तुम्हाला दंड टाळण्यास मदत होईल.
जर आपल्याला कर भरण्याशी संबंधित काही चिंता किंवा प्रश्न असतील तर आपण क्लिक करून विनंती करू शकता येथे .
प्रारंभ करण्यासाठी या सोप्या चरणांचे अनुसरण कराः
आपला मोबाईल नंबर आणि जन्मतारीख वापरून लॉग इन करा> ओ.टी.पी प्रविष्ट करा> विनंती करा> व्हीएएस म्हणून उत्पादन आणि कर भरणे म्हणून उत्पादन प्रकार निवडा वर क्लिक करा.
समीक्षक
होय, आपण चार्टर्ड अकाऊंटंटशिवाय (सी.ए.) आय.टी.आर. फाइलिंग प्रक्रिया स्वतः नेव्हिगेट करू शकता. भारतीय प्राप्तिकर विभाग अधिकृत ई-फाइलिंग वेबसाइट प्रदान करतो. हे युजर-फ्रेंडली प्लॅटफॉर्म आपल्याला आपले आय.टी.आर. थेट ई-फाइल करण्याची परवानगी देते.
होय, मूलभूत सूट मर्यादेपेक्षा जास्त कमाई करणाऱ्या पगारदार व्यक्तींनी त्यांचा आय.टी.आर. दाखल करणे आवश्यक आहे. प्राप्तिकर कायदा, 1961 नुसार, ही मर्यादा जुन्या व्यवस्थेसाठी ₹ 2.5 लाख आणि नवीन व्यवस्थेसाठी ₹ 3 लाख आहे.
आय.टी.आर. दाखल करण्याची अंतिम मुदत 31 जुलै आहे. 31 डिसेंबरपर्यंत दंडासह उशीरा दाखल करण्याचा पर्याय उपलब्ध आहे.
होय, टी.डी.एस कपात आणि आय.टी.आर. फाइलिंग या वेगळ्या आवश्यकता आहेत. आपले आय.टी.आर. टी.डी.एस सह भरलेले सर्व कर प्रतिबिंबित करते. यामुळे कोणतीही कर थकबाकी किंवा संभाव्य परतावा ओळखण्यास मदत होते.
जर तुम्ही 31 जुलैची मुदत चुकवली, तरीही तुम्ही 31 डिसेंबरपर्यंत विलंबित रिटर्न दाखल करू शकता. तथापि, लक्षात ठेवा की उशीरा दाखल केल्याने जास्त दंड आणि शुल्क आकारले जाऊ शकते.
फक्त फरक असा आहे की आय.टी.आर.-2ए भांडवली लाभासह उत्पन्नासाठी वापरले जाऊ शकत नाही.